Στο πλαίσιο των «Ημερών Μελέτης» που διοργάνωσε το ΑΚΕΛ και η ομάδα της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον περασμένο μήνα στην Κύπρο, η εφημερίδα μας είχε προγραμματίσει συνεντεύξεις με δύο ευρωβουλευτές της Αριστεράς, μέρος των οποίων δημοσιεύουμε σήμερα.
João Oliveira, Πορτογαλικό Κομμουνιστικό Κόμμα (PCP)
"Ν": Ποιες είναι σήμερα οι βασικές προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αποτυπώνονται στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο; Ποιοι ωφελούνται περισσότερο από αυτές τις επιλογές και ποιοι επωμίζονται το κόστος;
Η πρόταση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, όπως παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πέρα από το ότι προωθεί μια πολύ σημαντική αλλαγή στη δομή του προϋπολογισμού, ενισχύει προτεραιότητες που είναι πλήρως αποκομμένες από τις ανάγκες των λαών. Ενισχύει τη μεταφορά πόρων προς μεγάλα οικονομικά συγκροτήματα και πολυεθνικές εταιρείες μέσω του λεγόμενου Ταμείου Ανταγωνιστικότητας και εντείνει τη στρατιωτικοποίηση της Ε.Ε., και την κούρσα εξοπλισμών, με πολύ σημαντικές αυξήσεις σε αυτούς τους τομείς του προϋπολογισμού.
Ταυτόχρονα, μειώνει σημαντικά το βάρος της συνοχής, της γεωργίας και της αλιείας, που από το 65% στο τρέχον Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, πέφτει στο 45% στην προτεινόμενη μορφή, κάτι που αντιστοιχεί σε πραγματικές περικοπές.
Προφανώς, οι εργαζόμενοι και οι λαοί θα επωμιστούν τις συνέπειες αυτών των λανθασμένων πολιτικών επιλογών, καθώς θα δουν μειώσεις στα κονδύλια που συνδέονται άμεσα με τη ζωή και τις ανάγκες τους ∙κονδύλια που διαφορετικά θα στήριζαν επενδύσεις σε δημόσιες υπηρεσίες, τη στέγαση και τους παραγωγικούς τομείς.
"Ν": Υπάρχουν σημαντικές ανησυχίες για περικοπές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, τη συμφωνία Ε.Ε.–Mercosur και τις επιπτώσεις της στους αγρότες. Πώς αξιολογείτε αυτές τις εξελίξεις και ποιες συνέπειες έχουν για τους μικρούς και μεσαίους αγρότες στην Πορτογαλία και σε όλη την Ευρώπη;
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει πραγματικές περικοπές στη χρηματοδότηση της γεωργίας. Το ακριβές μέγεθος δεν είναι ακόμη πλήρως σαφές, αλλά ορισμένοι φορείς μιλούν για μειώσεις έως και 30%. Πρόκειται αναμφίβολα για μια βαθιά αρνητική εξέλιξη.
Οι αγρότες, ιδιαίτερα οι μικροί και η «οικογενειακή» γεωργία, αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες, πολλές από τις οποίες προκύπτουν από την ίδια την Κοινή Αγροτική Πολιτική. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής έχει σημειωθεί αποδόμηση των μηχανισμών ρύθμισης της παραγωγής και της κρατικής παρέμβασης στην αγροδιατροφική αγορά, οδηγώντας σε πλήρη απορρύθμιση, αποσύνδεση των ενισχύσεων από την παραγωγή και συγκέντρωση των ενισχύσεων σε μεγάλες εκμεταλλεύσεις με ταυτόχρονη άνευ όρων στήριξη των λεγόμενων «πιο ανταγωνιστικών». Αυτές οι επιλογές οδήγησαν επίσης χιλιάδες αγρότες να βγουν στους δρόμους για την επιβίωσή τους.
Σε αυτά προστίθενται οι βαθιά αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να προκύψουν από τη συμφωνία Ε.Ε.–Mercosur. Η συμφωνία αυτή διαπραγματεύτηκε επί περισσότερες από δύο δεκαετίες με αδιαφάνεια και χωρίς δημοκρατικό έλεγχο, και το περιεχόμενό της υπερβαίνει το εμπόριο αγαθών, καλύπτοντας υπηρεσίες και άλλους κρίσιμους τομείς, με συνέπειες για την οικονομία και την κυριαρχία των κρατών. Στην ουσία εξυπηρετεί τα συμφέροντα των μεγάλων αγροτοβιομηχανικών πολυεθνικών. Το άνοιγμα της ευρωπαϊκής αγοράς σε εισαγωγές από χώρες με ασύγκριτα μεγαλύτερη παραγωγή και χαμηλότερο κόστος παραγωγής από χώρες όπως η Πορτογαλία, θέτει σε κίνδυνο τις μικρές και μεσαίες εκμεταλλεύσεις, αποδυναμώνει το εισόδημα των αγροτών, επιταχύνει την εγκατάλειψη της γεωργίας και αυξάνει την επισιτιστική εξάρτηση. Σε αυτό το πλαίσιο, θα έπρεπε να ενισχυθούν τα κονδύλια για τη γεωργία - όχι να μειωθούν, όπως προτείνει η Επιτροπή.
"Ν": Πώς θα περιγράφατε την τρέχουσα κοινωνική και πολιτική κατάσταση στην Πορτογαλία; Ποιες είναι οι βασικές προτεραιότητες και οι στρατηγικοί στόχοι του Πορτογαλικού Κομμουνιστικού Κόμματος σε αυτό το πλαίσιο;
Η Πορτογαλία έχει σήμερα μια δεξιά κυβέρνηση, αποτελούμενη από το PSD και το CDS, της οποίας οι πολιτικές στηρίζονται από την ακροδεξιά και τους φιλελεύθερους, με την ανοχή του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Ακολουθεί μια ατζέντα που εξυπηρετεί τα συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου.
Οι πολιτικές αυτές επιβεβαιώνουν μια συνολική επίθεση σε πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό επίπεδο, εντείνοντας την εκμετάλλευση, διευρύνοντας τις ανισότητες και επιδεινώνοντας τις συνθήκες ζωής, ενώ υπονομεύουν την οικονομική ανάπτυξη και την κυριαρχία της χώρας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το λεγόμενο «Εργασιακό Πακέτο», που περιλαμβάνει εκτεταμένες αλλαγές στη νομοθεσία εργασίας και συνιστά σοβαρή επίθεση στα δικαιώματα των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι απάντησαν με ισχυρές κινητοποιήσεις, που κορυφώθηκαν με τη μαζική Γενική Απεργία της 11ης Δεκεμβρίου 2025.
Ο αγώνας αυτός πρέπει να συνεχιστεί, τόσο απέναντι στο «Εργασιακό Πακέτο» όσο και απέναντι στη συνολική κυβερνητική πολιτική που πλήττει θεμελιώδη δικαιώματα και δημόσιες υπηρεσίες όπως η υγεία, προωθεί ιδιωτικοποιήσεις και αναδιαμορφώνει το κράτος ώστε να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των οικονομικών ομίλων.
Για το PCP, προτεραιότητα είναι η ανάπτυξη των αγώνων των εργαζομένων για αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, η υπεράσπιση των δικαιωμάτων και της ποιότητας ζωής, η ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών, το δικαίωμα στη στέγαση και η διαμόρφωση μιας πολιτικής εναλλακτικής απέναντι στις δεξιές πολιτικές.
"Ν": Ποια είναι η ανάλυση του PCP για την άνοδο της Aκροδεξιάς στην Πορτογαλία; Ποιοι παράγοντες την τροφοδοτούν και ποια πρέπει να είναι η απάντηση της Aριστεράς;
Η επιδείνωση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης, μαζί με τις νεοφιλελεύθερες και αντιλαϊκές πολιτικές που προωθούνται από διαδοχικές κυβερνήσεις και την ΕΕ, καθώς και η προώθηση αντιδραστικών και σκοταδιστικών αξιών, έχουν δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για την άνοδο δυνάμεων με αντιδραστικές ή και φασιστικές αντιλήψεις.
Παρά τις φαινομενικές διαφορές τους με άλλα κόμματα της Δεξιάς, αυτές οι δυνάμεις τελικά συγκλίνουν με τα συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου και λειτουργούν ως εργαλείο του. Ταυτόχρονα, παρατηρείται μια αντιδημοκρατική επίθεση, με έντονο αντικομμουνισμό που στοχεύει ιδιαίτερα το PCP.
Για το PCP, στόχος είναι η ρήξη με τις δεξιές πολιτικές, η προώθηση μιας πατριωτικής και αριστερής εναλλακτικής και η υπεράσπιση της δημοκρατίας, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα της Πορτογαλίας.
"Ν": Το PCP διατηρεί μακροχρόνιες σχέσεις με το ΑΚΕΛ. Πώς βλέπετε αυτή τη σχέση και ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στα μέλη και τους υποστηρικτές του στην Κύπρο;
Το PCP και το ΑΚΕΛ έχουν μακρά παράδοση συνεργασίας και διεθνιστικής αλληλεγγύης σε διάφορα φόρα, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προς όφελος των λαών και του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος.
Οι σύντροφοι του ΑΚΕΛ μπορούν να συνεχίσουν να υπολογίζουν στην ενεργή αλληλεγγύη των Πορτογάλων κομμουνιστών στον αγώνα τους για την υπεράσπιση των συμφερόντων των εργαζομένων και του λαού, και ιδιαίτερα στον αγώνα για τον τερματισμό της κατοχής του βόρειου τμήματος της Κύπρου από τα τουρκικά στρατεύματα και για την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας της χώρας.
Marc Botenga, Κόμμα Εργατών Βελγίου - Αντιπρόεδρος της Ομάδας της Αριστεράς
"Ν": Ο πλανήτης οδεύει σε μια νέα παγκόσμια σύγκρουση, με δυνητικά καταστροφικές συνέπειες για την ανθρωπότητα. Κατά τη γνώμη σας, ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που οδηγούν σε αυτή την επικίνδυνη πορεία και ποιες πολιτικές ή κοινωνικές δυνάμεις θα μπορούσαν να την ανακόψουν;
Νομίζω ότι πολλοί άνθρωποι είναι σοκαρισμένοι και ανήσυχοι από όσα βλέπουν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απειλούν ανοιχτά μεγάλο αριθμό χωρών, απήγαγαν τον Πρόεδρο ενός κυρίαρχου κράτους, βομβάρδισαν επτά χώρες μέσα σε ένα χρόνο και θέλουν να επιβάλουν αποικιακό έλεγχο στη Γάζα. Από το Κονγκό μέχρι την Ουκρανία και τη Βενεζουέλα, παρεμβαίνουν ανοιχτά για να αρπάξουν φυσικούς πόρους. Η νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας δηλώνει ξεκάθαρα ότι θέλουν να ελέγξουν το «ημισφαίριό» τους, στερώντας από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής τα κυριαρχικά τους δικαιώματα.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι αυτό αποτελεί αντίδραση στη σχετική παρακμή των Ηνωμένων Πολιτειών. Σε οικονομικό επίπεδο, η άνοδος των λεγόμενων χωρών BRICS, και ιδιαίτερα της Κίνας, αποδυναμώνει την αμερικανική ηγεμονία. Τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα και χρησιμοποιούν τη συντριπτική στρατιωτική τους ισχύ για να τα αντισταθμίσουν. Τελικός τους στόχος είναι η Κίνα.
Η εναλλακτική μπορεί να προέλθει μόνο από τη λαϊκή πίεση και τα κοινωνικά κινήματα. Βλέπουμε τέτοια κινήματα στον «παγκόσμιο Νότο», αλλά και στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.
"Ν": Πώς αξιολογείτε τη στάση της Ε.Ε. και της ηγεσίας της απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Donald Trump και γενικότερα την αμερικανική εξωτερική πολιτική; Ποια θα έπρεπε να ήταν, κατά τη γνώμη σας, η απάντηση της Ε.Ε.;
Η Ε.Ε. υπήρξε εντυπωσιακά υποχωρητική απέναντι στην κυβέρνηση Trump. Δεν υπήρξε καμία καταδίκη για παράνομες ενέργειες ή παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Υπήρξε σιωπή για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις ΗΠΑ. Αμερικανοί διπλωμάτες και υπουργοί γίνονται δεκτοί με «κόκκινο χαλί» στην Ευρώπη, ακόμη και όταν απειλούν ευρωπαϊκές χώρες.
Το καλοκαίρι του 2025, η Ursula von der Leyen αποδέχθηκε μια εξαιρετικά άνιση εμπορική συμφωνία που υποχρεώνει τους Ευρωπαίους να πληρώνουν ακριβό και ρυπογόνο αμερικανικό LNG και να αυξάνουν μαζικά τις εισαγωγές όπλων από τις ΗΠΑ. Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές χώρες μέσω του ΝΑΤΟ, αποδέχθηκαν την απαίτηση του Trump να αφιερώνουν το 5% του ΑΕΠ τους για πολεμικές δαπάνες - κάτι που αποτελεί σοβαρό λάθος.
Ήδη δαπανούμε πολύ περισσότερα για εξοπλισμούς από τις περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας. Γιατί λοιπόν να μην μπορούμε να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας με τα υπάρχοντα επίπεδα δαπανών; Κανένας ηγέτης της Ε.Ε. δεν μπορεί να το εξηγήσει. Παρ’ όλα αυτά, είναι όλοι πρόθυμοι να περικόψουν κοινωνικές δαπάνες, συντάξεις, νοσοκομεία, σχολεία, πυροσβεστικές υπηρεσίες , για να χρηματοδοτήσουν τα κέρδη των μεγάλων βιομηχανιών όπλων.
Ορισμένοι ηγέτες μιλούν για «ανεξάρτητη Ευρώπη», αλλά εντός του ΝΑΤΟ - αυτό παραμένει ψευδαίσθηση. Και πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τι σημαίνει «ανεξαρτησία». Σημαίνει μια Ε.Ε. που θα συμπεριφέρεται με τον ίδιο παράνομο τρόπο όπως οι ΗΠΑ; Δεν χρειαζόμαστε μια E.E. made in USA.
Η εναλλακτική βρίσκεται σε μια θεμελιωδώς διαφορετική Ευρώπη, όχι μια Ευρώπη που λειτουργεί ως παγκόσμιος παίκτης υπέρ των πολυεθνικών της, αλλά μια που αναπτύσσει δίκαιες πολυμερείς σχέσεις προς όφελος των εργαζομένων παντού.
"Ν": Το Βέλγιο γνώρισε πρόσφατα μεγάλες εργατικές κινητοποιήσεις και απεργίες. Σε ποια φάση βρίσκονται οι εργατικοί αγώνες σήμερα και ποια μηνύματα στέλνουν οι εργαζόμενοι;
Η βελγική κυβέρνηση εξαπέλυσε μια συνολική επίθεση στα θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα των εργαζομένων. Δέχονται επίθεση οι συντάξεις, ο μηχανισμός τιμαριθμικής αναπροσαρμογής και τα επιδόματα ανεργίας. Ταυτόχρονα, οι εργαζόμενοι λαμβάνουν ολοένα και μικρότερο μερίδιο από τον πλούτο που παράγουν, ενώ οι μισθοί υστερούν σε σχέση με γειτονικές χώρες, χωρίς καμία συμβολή από τους υπερπλούσιους.
Δεν πρόκειται για μεμονωμένα μέτρα, αλλά για συντονισμένη επίθεση. Οι αντιδράσεις ήταν μαζικές: 13 κινητοποιήσεις μέσα σε ένα χρόνο, δύο διαδηλώσεις με 100.000 και 140.000 συμμετέχοντες, τέσσερις εθνικές απεργίες και πολλές τοπικές κινητοποιήσεις∙ η μεγαλύτερη κινητοποίηση των τελευταίων 25 ετών.
Αυτό είχε αποτέλεσμα: η κυβέρνηση αναγκάστηκε να αναβάλει μέτρα και καθώς μπαίνουμε στο 2026, οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται με νέες πανεθνικές δράσεις.
"Ν": Το PTB προωθεί έντονα το σύνθημα «Φορολογήστε τους Πλούσιους». Τι σημαίνει αυτό στην πράξη και γιατί είναι τόσο κεντρικό αίτημα;
Μόνο στο Βέλγιο, μεταξύ 2014 και 2024, κάθε χρόνο €15,8 δισεκατομμύρια πλούτου μεταφέρθηκαν από τους εργαζόμενους στο κεφάλαιο. Πρόκειται για βαθιά αδικία, αποτέλεσμα πολιτικών που εξυπηρετούν το κεφάλαιο.
Η πρότασή μας για φόρο στους εκατομμυριούχους δείχνει ότι υπάρχει εναλλακτική στη λιτότητα. Θα απέφερε €8 δισεκατομμύρια ετησίως , ποσό που οι δεξιές δυνάμεις αγνοούν, ενώ ζητούν θυσίες από τους εργαζόμενους.
Αυτός ο φόρος θα ήταν ένα πρώτο βήμα για την επιστροφή του πλούτου στους εργαζόμενους. Είναι επίσης ζήτημα δημοκρατίας: η συγκέντρωση πλούτου δίνει υπερβολική εξουσία σε λίγους δισεκατομμυριούχους, που επηρεάζουν καθοριστικά την κοινωνία.
"Ν": Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας από την Κύπρο και ποιο μήνυμα στέλνετε στον κυπριακό λαό, και ιδιαίτερα στη νεολαία;
Μια επίσκεψη στην Κύπρο είναι πάντα έμπνευση και εντυπωσιάζομαι κάθε φορά από το έργο των συντρόφων του ΑΚΕΛ. Υπάρχει το ζήτημα της κατοχής και οι προσπάθειες για τον τερματισμό της, αλλά και οι κοινωνικοί αγώνες.
Αυτή τη φορά, με συγκλόνισαν ιδιαίτερα οι εμπειρίες των ανθρώπων που επλήγησαν από τις πυρκαγιές το καλοκαίρι και ένιωσαν εγκαταλελειμμένοι. Όπως και αλλού στην Ευρώπη. Δαπανώνται τεράστια ποσά για όπλα, ενώ δεν υπάρχουν επαρκή μέσα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση πυρκαγιών που απειλούν ζωές.
Αυτές οι προτεραιότητες είναι λανθασμένες. Χρειάζεται επένδυση σε πυροσβεστικά αεροσκάφη, δημόσιες υποδομές και δημόσιες υπηρεσίες.
